Category

ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ – ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ

g.malgarinos mediterraneo hospital - Κατανοώντας το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (Σπαστική Κολίτιδα)

Κατανοώντας το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (Σπαστική Κολίτιδα)

By | ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Γεώργιος Κ. Μαλγαρινός MD, PhD, Ιατρός Γαστρεντερολόγος, Διευθυντής Μονάδος Προηγμένων Ενδοσκοπικών Τεχνικών Mediterraneo Hospital

 

Τι είναι το «Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ)»;

Το σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου (ΣΕΕ) είναι μία χρόνια υποτροπιάζουσα λειτουργική διαταραχή του παχέος εντέρου η οποία προκαλεί ποικιλία ενοχλητικών συμπτωμάτων στους ασθενείς. Λέγοντας «λειτουργική διαταραχή» εννοούμε την προβληματική κινητικότητα (υπερκινητικότητα ή ατονία) που παρουσιάζει το παχύ έντερο χωρίς να υπάρχει κάποια παθολογική αιτία που να δικαιολογεί τα ενοχλήματα που έχει ο ασθενής.

Είναι το ίδιο «Σπαστική Κολίτιδα» και ΣΕΕ; 

Ναι, είναι ακριβώς η ίδια νόσος. Πολλοί χρησιμοποιούν την έκφραση «σπαστική κολίτιδα» η οποία ιατρικά είναι λανθασμένη διότι ο όρος «κολίτιδα» αναφέρεται σε φλεγμονή του εντέρου ενώ στο ΣΕΕ δεν υπάρχει κάποια αιτία φλογμονώδους φύσεως.

Τι συμπτώματα παρουσιάζουν οι ασθενείς με ΣΕΕ;

Οι ασθενείς με ΣΕΕ παραπονούνται για δύο κυρίως συμπτώματα τα οποία είναι τα εξής:

1. Κοιλιακός πόνος. Έχει κωλικοειδή χαρακτήρα, είναι ποικίλης έντασης, με περιόδους υφέσεως και εξάρσεως που εντοπίζεται σε διάφορα σημεία στην κοιλιακή χώρα, συχνότερα στο αριστερό κάτω μέρος της κοιλιάς. Ο πόνος μπορεί να συνοδεύεται από αίσθημα μετεωρισμού (φούσκωμα), να μετακινείται στην κοιλιά και σε πολλούς ασθενείς να υφίεται με την κένωση ή με την αποβολή αερίων.                                                                                                                                  

2. Διαταραχές στις κενώσεις. Οι ασθενείς με ΣΕΕ μπορεί να παρουσιάζουν είτε διάρροια, είτε δυσκοιλιότητα, είτε εναλλαγή περιόδων διάρροιας και δυσκοιλιότητας. Οι ασθενείς με ΣΕΕ και διάρροια παρουσιάζουν συχνές και μετρίου όγκου κενώσεις συνήθως το πρωί ή μετά τα γεύματα και ορισμένοι αποβάλλουν καθαρή βλέννη με τα κόπρανα. Οι ασθενείς με ΣΕΕ και δυσκοιλιότητα συχνά παραπονούνται για ατελή κένωση, έχουν σκληρά και μικρά κόπρανα και κάποιοι οδηγούνται λανθασμένα στην κατάχρηση καθαρτικών.

Άλλα σπανιότερα συμπτώματα για τα οποία μπορεί να παραπονεθούν ασθενείς με ΣΕΕ είναι η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, η ναυτία, η κοιλιακή διάταση (ορατή πολλές φορές),τα δυσπεπτικά ενοχλήματα και η καταβολή.

Είναι συχνή η εμφάνιση του ΣΕΕ;

Το ΣΕΕ είναι η πιο συχνή διαταραχή του πεπτικού συστήματος  και σε μελέτες φαίνεται ότι επηρεάζει περίπου το 20% του πληθυσμού στις δυτικές κοινωνίες, με την μεγαλύτερη συχνότητα να εντοπίζεται στις ηλικίες 20-40 ετών και με τις γυναίκες να υπερέχουν έναντι των ανδρών με αναλογία 2 προς 1. Όμως η εκτίμηση της πραγματικής συχνότητας του ΣΕΕ είναι δύσκολη γιατί πολλοί ασθενείς δεν ζητούν ιατρική βοήθεια για τα συμπτώματά τους.

Τι προκαλεί το ΣΕΕ;

Τα αίτια που προκαλούν το ΣΕΕ ερευνώνται από τους επιστήμονες πολλές δεκαετίες χωρίς να υπάρχει έως σήμερα πειστική εξήγηση. Πάντως, φαίνεται ότι άτομα που δεν προσέχουν την δίαιτά τους (ακανόνιστα γεύματα, αλλαγή στα πρότυπα διατροφής), άτομα με πολύ άγχος ή ψυχολογικές διαταραχές εμφανίζουν συχνότερα ΣΕΕ. Τέλος, έχει παρατηρηθεί ότι ο κίνδυνος εμφάνισης ΣΕΕ αυξάνεται κατά έξι φορές σε ασθενείς μετά από έντονες γαστρεντερικές μολύνσεις (τροφική δηλητηρίαση, γαστρεντερίτιδα). Πολλές μελέτες βρίσκονται σε εξέλιξη με στόχο να κάνουν γνωστές όλες τις αιτίες που προκαλούν ΣΕΕ.

Που οφείλεται ο πόνος στο ΣΕΕ;

Κατά την διάρκεια της πέψης η κινητικότητα (διάταση και σύσπαση) που παρουσιάζει το έντερο ώστε να προωθήσει το περιεχόμενό του στο τέρμα (στον πρωκτό), είναι συνήθως μια ανώδυνη διεργασία η οποία δεν γίνεται αντιληπτή. Πόνος παρουσιάζεται όταν για κάποιο λόγο μεταβάλλεται η κινητικότητα του εντέρου.

Έχει παρατηρηθεί ότι οι ασθενείς με ΣΕΕ παρουσιάζουν πιο εύκολα πόνο σε σχέση με τα φυσιολογικά άτομα, έχουν χαμηλό ουδό σπλαγχνικού πόνου σε συνήθη ερεθίσματα (είναι δηλαδή πιο ευαίσθητοι στον πόνο), γεγονός που συμπεραίνεται σε πειράματα που έχουν πραγματοποιηθεί όπου η διάταση του εντέρου προκαλεί πιο εύκολα πόνο στα άτομα με ΣΕΕ σε σύγκριση με υγιείς μάρτυρες. Η ακριβής αιτιολογία αυτής της παρατηρούμενης «ευαισθησίας» στον πόνο στους ασθενείς με ΣΕΕ παραμένει ασαφής.

Είναι σοβαρή νόσος το ΣΕΕ; Αν και τα συμπτώματα του μπορεί να είναι παρόμοια με εκείνα που παρατηρούνται σε άλλες σοβαρότερες παθήσεις (καρκίνος παχέος εντέρου, εκκολπωματίτιδα, φλεγμονώδης εντεροπάθεια, υπολακτασία κ.ά.), το ΣΕΕ δεν αποτελεί απειλή για την ζωή του ασθενούς. Πιο συγκεκριμένα, οι ασθενείς που έχουν διαγνωσθεί με ΣΕΕ πρέπει να γνωρίζουν ότι δεν κινδυνεύουν περισσότερο από οποιονδήποτε φυσιολογικό άνθρωπο να αναπτύξουν κάποια σοβαρότερη πάθηση όπως π.χ. καρκίνο του παχέος εντέρου γι αυτό δεν συντρέχει λόγος ανησυχίας. Όμως, δεν θα πρέπει να παραβλέπεται το γεγονός ότι το ΣΕΕ διαταράσσει σε σημαντικό βαθμό την ποιότητα ζωής και επηρεάζει τις κοινωνικές δραστηριότητες και γι αυτό τον λόγο οι ασθενείς θα πρέπει να επισκέπτονται τον γαστρεντερολόγο.

Πότε θα πρέπει να γίνει επίσκεψη σε γαστρεντερολόγο; Όταν κάποιος αισθανθεί τα κύρια συμπτώματα που αναφέραμε δηλαδή υποτροπιάζοντα επεισόδια κοιλιακού άλγους ή θα παρατηρήσει διαταραχές στις κενώσεις του (τάση για διαρροϊκές κενώσεις, δυσκοιλιότητα ή εναλλαγές διάρροιας με δυσκοιλιότητα) τότε θα πρέπει να επισκεφτεί τον γαστρεντερολόγο του. Να τονισθεί ότι ιδιαίτερα ευαισθητοποιημένοι θα πρέπει να είναι οι ασθενείς άνω των 40 ετών με τα προαναφερθέντα συμπτώματα και οι ασθενείς που τυχόν παρουσιάζουν ένα από τα «σημεία συναγερμού» τα οποία είναι:

– η ένδειξη αιμορραγίας του εντέρου (απώλεια αίματος που δεν αποδίδεται μετά από εξετάσεις σε αιμορροϊδες ή ραγάδες)
η ανορεξία ή απώλεια βάρους (περισσότερα απο 2 κιλά χωρίς επιδίωξη),
– η νυχτερινή διάρροια (η οποία παρουσιάζεται κατά την διάρκεια του νυχτερινού ύπνου και ξυπνά τον ασθενή),
– ο πυρετός  (όταν συνδυάζεται με επεισόδια κοιλιακού άλγους ή με διαταραχές στις κενώσεις)
– το οικογενειακό ιστορικό (καρκίνου παχέος εντέρου, ιδιοπαθούς φλεγμονώδους εντερικής νόσου, κοιλιοκάκης).

Οι ασθενείς αυτοί θα πρέπει να μας επισκεφθούν επειγόντως.

Τι εξετάσεις απαιτούνται για τη διάγνωση του ΣΕΕ;

Όλοι οι ασθενείς που έχουν συμπτώματα από την κάτω κοιλία πρέπει να υποβάλονται αρχικά σε λεπτομερή λήψη ιστορικού, σε επιμελή κλινική εξέταση και σε αιματολογικές εξετάσεις (γενική εξέταση αίματος, εξετάσεις ηπατικής, θυρεοειδικής, νεφρικής λειτουργίας, προσδιορισμός λιπιδίων, σακχάρου, CRP κλπ).

Αν ο ασθενής είναι μεγαλύτερος από 40 ετών, παρουσιάζει κάποιο από τα «σημεία συναγερμού», ή αν κάποια από τις πρώτες εξετάσεις αναδείξει κάτι παθολογικό  (π.χ αναιμία, ηωσινοφιλία κ.λπ.), τότε θα απαιτηθεί λεπτομερέστερος ενδοσκοπικός και ακτινολογικός έλεγχος του πεπτικού σωλήνος. Πολλοί ασθενείς, λανθασμένα, πιστεύουν ότι η πρώτη εξέταση στην οποία θα υποβληθούν για τα προαναφερθέντα συμπτώματα είναι η κολονοσκόπηση και γι’ αυτό δεν επισκέπτονται τον γιατρό. Όμως τις περισσότερες φορές και ιδιαίτερα στις μικρότερες ηλικίες το πιθανότερο είναι ο γιατρός να μην προτείνει κολονοσκόπηση και να αρκεί η λήψη του ιστορικού, η κλινική εξέταση, οι αιματολογικές εξετάσεις και κάποιες εξετάσεις κοπράνων (π.χ. παρασιτολογική, καλπροτεκτίνη κ.λπ.) ώστε να τεθεί η διάγνωση του ΣΕΕ.

Ο ασθενής θα πρέπει να γνωρίζει ότι η διάγνωση του συνδρόμου ευερεθίστου εντέρου είναι διάγνωση αποκλεισμού διαφόρων – πολύ σοβαρότερων – ασθενειών οι οποίες έχουν όμοια συμπτώματα με τα δικά του.

Πόσο σημαντικός είναι ο τρόπος ζωής για τους ασθενείς με ΣΕΕ; Πώς αντιμετωπίζεται το ΣΕΕ;

Οι ασθενείς θα πρέπει να ενθαρρύνονται να έχουν έναν υγιή τρόπο ζωής. Η συμμετοχή τους στην αντιμετώπιση του ΣΕΕ είναι σημαντική διότι – σε συνεργασία με τον γιατρό του – θα πρέπει να αναγνωρίσουν τις τροφές και τις στρεσσογόνες καταστάσεις στη ζωή τους, οι οποίες τους δημιουργούν συμπτώματα και να τις αποφεύγουν.

Η φαρμακευτική θεραπεία που θα εφαρμόσει ο γαστρεντερολόγος εξαρτάται από τα συμπτώματα του κάθε ασθενή και περιλαμβάνει σπασμολυτικά φάρμακα, προβιοτικά, αντιδιαρροϊκά, αντιβιωτικά, αντικαταθλιπτικά κ.ά.

 

1stpage 30 - Η ομάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης του Mediterraneo Hospital πραγματοποίησε δύο από τις μεγαλύτερες σε έκταση επεμβάσεις ESD στομάχου στην Ελλάδα

Η ομάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης του Mediterraneo Hospital πραγματοποίησε δύο από τις μεγαλύτερες σε έκταση επεμβάσεις ESD στομάχου στην Ελλάδα

By | ESD, ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΕΛΤΙΑ ΤΥΠΟΥ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η ομάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης του Mediterraneo Hospital πραγματοποίησε δύο από τις μεγαλύτερες σε έκταση επεμβάσεις ESD στομάχου στην Ελλάδα

mavrogenis mediterraneo hospital 300x300 - Η ομάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης του Mediterraneo Hospital πραγματοποίησε δύο από τις μεγαλύτερες σε έκταση επεμβάσεις ESD στομάχου στην ΕλλάδαΣτις 22 και 23 Οκτωβρίου 2020 πραγματοποιήθηκαν με επιτυχία στο Mediterraneo Hospital δύο από τις μεγαλύτερες σε έκταση ενδοσκοπικές υποβλεννογόνιες διατομές (ESD) στομάχου που έχουν περιγραφεί στην Ελλάδα (>8 εκ) από την ομάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης η οποία εφάρμοσε  την συγκεκριμένη τεχνική πρώτη φορά στο Mediterraneo Hospital το 2016.

Πρόκειται για 2 ασθενείς 60 και 80 ετών με εκτεταμένης έκτασης προκαρκινικές βλάβες στομάχου (εντερική μεταπλασία με δυσπλασία) στους οποίους είχε προταθεί η λύση της μερικής γαστρεκτομής. Ο Επεμβατικός Γαστρεντερολόγος Γιώργος Μαυρογένης και η ομάδα του ολοκλήρωσαν την ενδοσκοπική αναίμακτη αφαίρεση των βλαβών σε 2 και 3 ώρες αντιστοίχως με μονοήμερη νοσηλεία. Και οι δύο ασθενείς επέστρεψαν άμεσα στην καθημερινότητά τους, καθότι η φύση της επέμβασης είναι τέτοια που δεν επηρεάζει την λειτουργικότητα του στομάχου.

H μονάδα Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης με επικεφαλής τον Επεμβατικό Γαστρεντερολόγο Γεώργιο Μαυρογένη, έχει διεκπεραιώσει επιτυχώς πάνω από 100 ενδοσκοπικές επεμβάσεις για την αντιμετώπιση πρώιμων νεοπλασιών οισοφάγου, στομάχου και παχέος εντέρου με την τεχνική ESD, υποβλεννογόνιων όγκων με την τεχνική STER και LECS, αχαλασίας οισοφάγου με την τεχνική POEM και εκκολπώματος Zenker με την τεχνική ZPOEM, στα πρότυπα ακαδημαϊκών κέντρων του εξωτερικού. Η ποιότητα του ενδοσκοπικού έργου του τμήματος αποτυπώνεται στην δημοσίευση > 20 ερευνητικών εργασιών στην ερευνητική βάση PubMed στο διάστημα 2016-2020 και στην ενεργή ετήσια συμμετοχή με παρουσιάσεις σε αμερικανικά (DDW) και ευρωπαϊκά συνέδρια (ESGEDays).

endoscopy - Υπερηχοτομογραφική εξέταση εσωτερικών οργάνων με ενδοσκόπιο

Υπερηχοτομογραφική εξέταση εσωτερικών οργάνων με ενδοσκόπιο

By | ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Γεώργιος Μαυρογένης, Δ/ντής Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Mediterraneo Hospital

Τι είναι ο ενδοσκοπικός υπέρηχος;

Είναι μία εξέταση από το στόμα ή το ορθό με την βοήθεια ενός ενδοσκοπίου (τροποποιημένο γαστροσκόπιο) το οποίο διαθέτει στο άκρο του κεφαλή υπέρηχων. Με αυτό τον τρόπο διενεργείται υπερηχοτομογραφική εξέταση των εσωτερικών οργάνων (οισοφάγου, στομάχου, παγκρέατος, ήπατος, ορθού κτλ). Σε περίπτωση που κριθεί απαραίτητο μπορούν να ληφθούν βιοψίες για κυτταρολογική ανάλυση. Η εξέταση πραγματοποιείται με μέθη, συνεπώς είναι εντελώς ανώδυνη.

Πότε διενεργείται ο ενδοσκοπικός υπέρηχος;

  • Ίκτερος ανεξήγητης αιτιολογίας προκειμένου να διασαφηνιστεί αν η απόφραξη οφείλεται σε όγκο ή σε λίθους.
  • Διάταση χοληδόχου πόρου ανεξήγητης αιτιολογίας προκειμένου να διασαφηνιστεί αν η απόφραξη οφείλεται σε όγκο ή σε λίθους.
  • Για την λήψη βιοψιών από μάζες-κύστεις παγκρέατος.
  • Για την λήψη βιοψιών από λεμφαδένες γύρω από τον οισοφάγο, από τον στόμαχο ή γύρω από το ορθό.
  • Για την βιοψία συγκεκριμένων βλαβών του ήπατος.
  • Για την μελέτη υποβλεννογονίων μορφωμάτων οισοφάγου, στομάχου, ορθού.
  • Για την μελέτη πεπαχυσμένων τοιχωμάτων στομάχου και την λήψη διατοιχωματικών βιοψιών στομάχου όταν δεν είναι εύκολη και δεν αποδίδουν οι κλασσικές βιοψίες, όπως σε περιπτώσεις λεμφώματος στομάχου, λινίτιδας στομάχου ή ύποπτου έλκους στομάχου.
  • Πριν από την ERCP προκειμένου να μελετηθεί και να χαρτογραφηθεί το κλινικό πρόβλημα πριν την διενέργεια της ERCP.

Πώς γίνεται η εξέταση; 

Με τον ίδιο τρόπο που γίνεται και μία γαστροσκόπηση.

Πόση ώρα διαρκεί η εξέταση;

15 με 30 λεπτά.

Η λήψη βιοψιών γίνεται αντιληπτή από τον ασθενή;

Ο ασθενής δεν αισθάνεται τη λήψη των βιοψιών, καθώς λαμβάνει ήπια ενδοφλέβια καταστολή (μέθη). Η εξέταση είναι ανώδυνη διότι δεν υπάρχουν υποδοχείς πόνου στα σημεία οπού γίνονται οι βιοψίες.

Πότε βγαίνει το αποτέλεσμα της κυτταρολογικής εξέτασης;

Στο Mediterraneo Hospital, ο κ.Μαυρογένης σε συνεργασία με την ομάδα κυτταρολόγων και παθολογοανατόμων εφαρμόζουν την καινοτόμο τεχνική ROSE (Rapid On Site Examination). Κατά την λήψη βιοψιών ο κυτταρολόγος αξιολογεί άμεσα το δείγμα για την επάρκειά του και για την παρουσία ή όχι ύποπτων νεοπλασματικών κυττάρων. Με αυτό τον τρόπο εξασφαλίζεται στο μέγιστο δυνατό η επάρκεια του υλικού και δίδεται μία πρώτη εκτίμηση στο θεράποντα ιατρό αλλά και στον ασθενή για την παρουσία ή όχι κακοήθειας.
Η πληροφορία αυτή είναι πολύ σημαντική διότι μπορεί να επηρεάσει τις άμεσες θεραπευτικές αποφάσεις, όπως η τοποθέτηση και το είδους του στεντ για μία στένωση (πλαστικό ή μεταλλικό).
Μία εβδομάδα μετά την εξέταση ολοκληρώνεται η πλήρης αξιολόγηση του υλικού που επιτρέπει την οριστική τυποποίηση των κυττάρων (ανοσοιστοιχημεία). Η πληροφορία αυτή είναι απαραίτητη για την ταυτοποίηση του όγκου.

Μπορεί να συνδυαστεί ο ενδοσκοπικός υπέρηχος με ERCP;

Nαι. Για λόγους πρακτικότητας, σε ασθενείς που χρήζουν ERCP, o ενδοσκοπικός υπέρηχος πραγματοποιείται στον ίδιο χρόνο. Στον ασθενή χορηγείται μέθη ή γενική αναισθησία, πραγματοποιείται ενδοσκοπικός υπέρηχος και στην συνέχεια ολοκληρώνεται η επέμβαση με την διενέργεια ERCP και την εξαγωγή λίθων ή την τοποθέτηση stent χοληδόχου πόρου.

Ποιος ο ρόλος του ενδοσκοπικού υπερήχου στην παροχέτευση συλλογών;

Ο ενδοσκοπικός υπέρηχος μπορεί να βοηθήσει καταλυτικά στην παροχέτευση συλλογών παγκρέατος, στην παροχέτευση ψευδοκύστης παγκρέατος ή ακόμα και στην παροχέτευση χοληδόχου κύστης σε ασθενείς που δεν μπορούν να υποβληθούν σε χολοκυστεκτομή.

Ποιες είναι πιθανές επιπλοκές μετά από ενδοσκοπικό υπέρηχο;

Πρόκειται για μία πολύ ασφαλή εξέταση. Ο ασθενής μετά την εξέταση μπορεί να νοιώσει για 3 μέρες μία ήπια ενόχληση στον φάρυγγα.
Σε περίπτωση λήψης βιοψιών ο ασθενής σπάνια μπορεί να εμφανίσει πυρετό για λίγες ώρες. Εξαιρετικά σπάνια μπορεί να παρουσιαστεί αιμορραγία, απόστημα (μετά από παρακέντηση παγκρεατικής κύστης).
Σε περιστατικά παροχέτευσης παγκρεατικών συλλογών μπορεί να παρουσιαστεί μετακίνηση του στεντ, αστοχία στην τοποθέτησή του, αιμορραγία ή επιλοίμωξη.

MAVROGENIS1 - Θεραπεία αχαλασίας οισοφάγου με POEM

Θεραπεία αχαλασίας οισοφάγου με POEM

By | ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Γεώργιος Μαυρογένης, Δ/ντής Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Mediterraneo Hospital

Τι είναι η αχαλασία;

Πρόκειται για ένα σπάνιο νόσημα, όπου για άγνωστη μέχρι τώρα αιτία καταστρέφονται οι νευρικές ίνες οι οποίες ρυθμίζουν τις προωθητικές κινήσεις του σώματος του οισοφάγου και την χάλαση (χαλάρωση) του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα. Ως αποτέλεσμα, οι τροφές παραμένουν για μεγάλο χρονικό διάστημα ”εγκλωβισμένες” στον οισοφάγο, διότι αφενός ο οισοφάγος αδυνατεί να προωθήσει τις τροφές, αφετέρου υπάρχει στένωση στο κατώτερο τμήμα του. Προοδευτικά ο οισοφάγος διευρύνεται προκειμένου να αντεπεξέλθει στην αυξημένη ποσότητα τροφών και αποκτά μία σιγμοειδή μορφή.

Ποια είναι τα συμπτώματα της αχαλασίας;

Ο ασθενής αρχικά περιγράφει δυσκολία στην κατάποση των υγρών και προοδευτικά και στην κατάποση των στερεών. Μπορεί να παρουσιάσει παλινδρόμηση υγρών ή τροφών όταν ξαπλώνει, εμετούς ή πόνους στο στήθος καθώς και βήχα. Χαρακτηριστικά ο ασθενής πίνει νερό μετά από κάθε μπουκιά, προκειμένου να βοηθήσει στο να προωθηθούν οι τροφές οι οποίες έχουν συσσωρευτεί στον οισοφάγο.  Σε προχωρημένες περιπτώσεις  ο ασθενής παρουσιάζει σημαντική απώλεια βάρους, λόγω υποσιτισμού και υποτροπιάζουσες πνευμονίες από εισρόφηση (παλινδρόμηση φαγητών στον πνεύμονα).

Πως γίνεται η διάγνωση της αχαλασίας;

Mε γαστροσκόπηση, με βαριούχο γεύμα (ακτινολογική εξέταση γνωστή ως οισοφαγογράφημα) και μανομετρία υψηλής ανάλυσης. Και οι τρεις εξετάσεις είναι συνήθως απαραίτητες για να γίνει ακριβής διάγνωση και προσδιορισμός του υποτύπου της αχαλασίας. Σε ασθενείς > 50 ετών είναι απαραίτητη και η αξονική θώρακος-κοιλίας προκειμένου να αποκλειστούν άλλες παθήσεις που μιμούνται την αχαλασία (νεοπλασία στομάχου).

Να τονιστεί ότι στα αρχικά στάδια η διάγνωση είναι δύσκολη, διότι δεν υπάρχουν εμφανή παθολογικά ευρήματα στην γαστροσκόπηση, όπως στένωση ή κατακράτηση τροφών. Αρκετοί ασθενείς ”διαγιγνωσκονται” αρχικά με γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση. Ωστόσο, κλειδί για την έγκαιρη διάγνωση είναι το βαριούχο γεύμα (εξέταση που πραγματοποιείται από ακτινολόγους με την κατάποση ενός ειδικού σκιαγραφικού υγρού) και η μανομετρία οισοφάγου (εξέταση που πραγματοποιείται από εξειδικευμένους γαστρεντερολόγους, με την προώθηση ενός λεπτού καθετήρα από την μύτη του ασθενούς στον οισοφάγο προκειμένου να γίνει καταγραφή των πιέσεων). Στο βαριούχο γεύμα λαμβάνονται ακτινογραφίες του οισοφάγου και μελετάται το πόσο εύκολα προωθείται το περιεχόμενο του οισοφάγου στον στόμαχο. Στην αχαλασία, ο οισοφάγος είναι διατεταμένος, αργεί να αδειάσει και παρουσιάζει στένωση στο κατώτερο τμήμα του. Η μανομετρία υψηλής ανάλυσης είναι η εξέταση εκλογής για την οριστική διάγνωση και ταξινόμηση της αχαλασίας. Μας δείχνει τι πιέσεις επικρατούν στον κατώτερο οισοφαγικό σφιγκτήρα και με ποιό τρόπο συσπάται ο οισοφάγος κατά την διάρκεια της κατάποσης.

Τέλος διαχωρίζει τους ασθενείς σε 3 υποομάδες (τύπου Ι, ΙΙ και ΙΙΙ), γεγονός που έχει σημασία για την ερμηνεία των συμπτωμάτων και την επιλογή της θεραπευτικής τεχνικής. Είναι γνωστό για παράδειγμα ότι στην αχαλασία τύπου ΙΙΙ οι ασθενείς έχουν θωρακικά άλγη και αντιμετωπίζονται πιο αποτελεσματικά με ενδοσκοπική μυοτομή (POEM).

Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές για την αντιμετώπιση της αχαλασίας;

Τέσσερις είναι οι γνωστές θεραπείες για την αχαλασία, που έχουν ως κοινό στόχο να λύσουν την μόνιμη σύσπαση του κατωτέρου τμήματος του οισοφάγου: Η διαστολή με μπαλόνι, η χειρουργική μυοτομή κατά Heller, η ενδοσκοπική μυοτόμη (γνωστή ως POEM ή ΠΟΕΜ), ενώ  παρηγορητικά χρησιμοποιούνται και οι ενδοσκοπικές εγχύσεις Botox σε ασθενείς οι οποίοι δεν μπορούν να υποβληθούν σε άλλη επέμβαση.

Ποια είναι η πιο αποτελεσματική θεραπεία;

Πρόσφατες μελέτες έχουν δείξει ότι η  POEM και η λαπαροσκοπική μυτομή κατά Heller είναι οι πιο αποτελεσματικές επεμβάσεις για την αχαλασία. Ειδικά για τον υποτύπο III της αχαλασίας, επέμβαση εκλογής αποτελεί η POEM. Η ενδοσκοπική θεραπεία με μπαλόνι έχει χαμηλότερη μακροχρόνια κλινική αποτελεσματικότητα γι’αυτό και απαιτούνται πολλαπλές συνεδρίες. Οι εγχύσεις Botox έχουν πρόσκαιρη αποτελεσματικότητα.  H επιλογή της πιο κατάλληλης επέμβασης εξαρτάται από την εμπειρία του ιατρού, την γενική κατάσταση του ασθενούς και το ιστορικό του.

Αναλυτική παρουσίαση των τεχνικών αντιμετώπισης της αχαλασίας

Η διαστολή με μπαλόνι προκαλεί ρήξη των μυικών ινών στην περιοχή του σφιγκτήρα. Πραγματοποιείται από ειδικά εκπαιδευμένους γαστρεντερολόγους υπό μέθη ή γενική αναισθησία. Λόγω της χαμηλότερης και πρόσκαιρης αποτελεσματικότητάς της πρέπει να επαναληφθεί 2 με 3 φορές. Πλεονέκτημά της είναι η διαθεσιμότητά της σε αρκετά ενδοσκοπικά κέντρα στην Ελλάδα, και η σχετική ευκολία στην πραγματοποίησή της. Μειονέκτημα της είναι η ανάγκη για επαναληπτικές συνεδρίες  και ο μικρός κινδυνος διάτρησης του οισοφάγου. Πρόσφατες μελέτες συνέκριναν την μακροχρόνια αποτελεσματικότητά της ώς προς την POEM και την Heller και έδειξαν ότι υστερεί κατά 20% στην μακροχρόνια ανακούφιση των συμπτωμάτων.

poem - Θεραπεία αχαλασίας οισοφάγου με POEM

Η POEM (peroral endoscopic myotomy) είναι η πλεον σύγχρονη θεραπεία της αχαλασίας η οποία έχει κεντρίσει το ενδιαφέρον της επιστημονικής κοινότητας και αποτελει κύριο θέμα των επιστημονικών συναντήσεων γύρω από την αχαλασία.  Ο λόγος είναι ότι επιτρέπει στον ιατρό να πραγματοποιήσει μυοτομή (τομή του κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα) αναίμακτα με την βοήθεια γαστροσκοπίου, χωρίς να χρειαστεί χειρουργική τομή, διαμέσου ενος τούνελ το οποίο δημιουργείται εσωτερικά στον οισοφάγο. Η πραγματοποίηση της επέμβασης γίνεται από γαστρεντερολόγους με εξοικείωση στην χρήση ενδοσκοπικών μικρομαχαιριδίων και ειδικότερα στις επεμβάσεις τύπου ESD (endoscopic submucosal dissection). H διάρκεια της επέμβασης είναι 1-2 ώρες υπό γενική αναισθησία. Η μακροχρόνια αποτελεσμάτικοτητα της POEM είναι εξίσου καλή με την χειρουργική θεραπεία (85-90% αποτελεσμάτικότητα) και ο χρόνος νοσηλείας είναι μικρός (24-48 ώρες). Ο ασθενής επιστρέφει άμεσα στις δραστηριότητές του και επανασιτίζεται 48 ώρες μετά την επέμβαση. Η POEM δεν περιορίζεται από την ηλικία του ασθενούς, ούτε από προηγούμενες θεραπείες αχαλασίας, όπως διαστολή, botox ή μυοτομή κατά Heller. Αλλο πλεονέκτημα της POEM ως προς τις άλλες τεχνικές, είναι η δυνατότητα επέκτασης του μήκους της μυοτομής αναλόγως με τα κλινικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς. Ετσι, σε ασθενείς με έντονη συσπαστικότητα του μέσου οισοφάγου το μήκος της μυοτομής επεκτείνεται πέραν των 8 εκ που είναι το μέγιστο μήκος μυοτομής στην επέμβαση κατά Heller. Μάλιστα στις τελευταίες κατευθυντήριες οδηγίες για την αχαλασία, η POEM συνιστάται ως επέμβασης εκλογής για ασθενείς με αχαλασία τύπου ΙΙΙ (όπως αυτή καθορίζεται από την μανομετρία υψηλής ανάλυσης).

 

poem - Θεραπεία αχαλασίας οισοφάγου με POEM

 

Ποιες είναι οι επιπλοκές μετά από POEM.

Σε γενικές γραμμές η POEM είναι μία πολύ ασφαλής επέμβαση για όλο το ηλικιακό φάσμα. Συνήθως οι ασθενείς επιστρέφουν άμεσα στις δραστηριότητές τους. Μετά την επέμβαση ο ασθενής μπορεί να νοιώθει ήπιο πόνο στον θώρακα και στην κοιλία. Λίγοι ασθενείς κάνουν πρόσκαιρα πυρετό ή παρουσιάζουν μικρές και παροδικές συλλογές υγρού στους πνεύμονες χωρίς να επηρεάζεται η αναπνευστική λειτουργία. Σπάνια μπορεί να παρουσιαστεί διαφυγή υγρού από το τοίχωμα του οισοφάγου η οποία αντιμετωπίζεται γαστροσκόπηση και τοποθέτηση κλιπ ή στεντ, πνευμοθώρακας ή υποδόριο εμφύσημα. Εξαιρετικά σπάνια περιγράφεται στην βιβλιογραφία μεσοθωρακίτιδα, χρόνιες διαφυγές με δημιουργία συριγγίου, η ακόμα και θάνατος. Οι ανωτέρω επιπλοκές είναι ίδιες με αυτές τις λαπαροσκοπικής χειρουργικής κατά Heller αλλά λιγότερο συχνές λόγω του ελάχιστα επεμβατικού τρόπου της μυοτομής.

Ποια είναι η δίαιτα μετά από POEM;

Την επόμενη μέρα της επέμβασης ο ασθενής μπορεί να πιεί νερό. Στην συνέχεια για 7 μέρες επιτρέπονται όλα τα υγρά εκτός από αλκοόλ. Την δεύτερη εβδομάδα ο ασθενής μπορεί να σιτίζεται με αλεσμένες τροφές, κρέμες, γιαούρτι. Την 3η εβδομάδα μπορεί να καταναλώσει ζυμαρικά και από την 4η εβδομάδα επανέρχεται σε φυσιολογική δίαιτα. Τα γεύματα θα πρέπει να είναι μικρά και συχνά και η τροφή καλά μασημένη. Ο ασθενής πρέπει να πίνει νερό πριν και μετά από κάθε γεύμα προκειμένου να καθαρίζει ο οισοφάγος ο υπολείμματα τροφών.

Μυοτομή κατά Heller. Πρόκειται για μία λαπαροσκοπική επέμβαση που πραγματοποιείται από χειρουργούς εξειδικευμένους στην αντιμετώπιση της αχαλασίας με μακροχρόνια αποτελεσματικότητα αντίστοιχη της POEM (85-90%). Θεωρητικό πλεονέκτημα της μυοτομής κατά Heller έναντι της τεχνικής POEM είναι ότι μπορεί να συνδιαστεί με επέμβαση για την πρόληψη της παλινδρόμησης (θολοπλαστική) που παρουσιάζεται σε ποσοστό 15%-20% μετά από POEM.

 

O κ.Μαυρογένης εκπαιδεύτηκε στην τεχνική POEM και στην ESD στο πανεπιστημιακό νοσοκομείο Saint Luc (Βρυξέλλες, Βέλγιο). Eχει παρουσιάσει την εμπειρία του από την επέμβαση POEM σε έγκυρα διεθνή ιατρικά περιοδικά (GIE, VideoGIE, Annals of Gastroenterology) καθώς και σε αμερικανικά και ευρωπαικά γαστρεντερολογικά συνέδρια (DDW, ESGE Days, ΕSDE). Από το 2016 είναι υπεύθυνος του τμήματος ενδοσκοπικής χειρουργικής του Mediterraneo Hospital στην Γλυφάδα, όπου έχει αναπτύξει όλο το εύρος των επεμβάσεων που πραγματοποιούνται με ενδοσκοπικά μικρομαχαιρίδια (ESD, POEM, Z-POEM, G-POEM, LECS).

MAVROGENIS e1602607487617 - Eνδοσκοπική υποβλεννογόνιος διατομή (ΕSD)

Eνδοσκοπική υποβλεννογόνιος διατομή (ΕSD)

By | ESD, ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Γεώργιος Μαυρογένης, Δ/ντής Υβριδικής Επεμβατικής Ενδοσκόπησης Mediterraneo Hospital

Οι εξελίξεις στο χώρο της επεμβατικής ενδοσκόπησης είναι ραγδαίες. Πολύποδες και επιφανειακοί όγκοι που αντιμετωπίζονταν με χειρουργική επέμβαση, πλέον αφαιρούνται διαμέσου φυσικών οδών με γαστροσκόπηση ή κολονοσκόπηση. Με αυτό τον τρόπο αποφεύγονται βαριές επεμβάσεις όπως η γαστρεκτομή ή η κολεκτομή. Πρωτοπόροι σε αυτές τις τεχνικές είναι οι Ιάπωνες, οι οποίοι τα τελευταία  10 χρόνια έχουν δημιουργήσει μικροεργαλεία, μινιατούρες χειρουργικών εργαλείων, τα οποία εισέρχονται στο ενδοσκόπιο και επιτρέπουν την αφαίρεση πρώιμου καρκίνου οισοφάγου, στομάχου και παχέος εντέρου, τεχνική γνωστή ως ενδοσκοπική υποβλεννογόνιος  διατομή (Endoscopic Submucosal Dissection), χωρίς να χρειαστεί χειρουργική τομή. To 2015 η Ευρωπαϊκή εταιρεία ενδοσκοπήσεων (ΕSGE) δημοσίευσε οδηγίες για την εφαρμογή της ESD oι οποίες έκτοτε αναπροσαρμόζονται συνεχώς στα νέα δεδομένα.


Ποιές βλάβες μπορούν να αφαιρεθούν με ESD;

-Αφαίρεση προκαρκινικών βλαβών οισοφάγου: χαμηλόβαθμη δυσπλασία, υψηλόβαθμη δυσπλασία ή αρχόμενη κακοήθεια όταν εκτιμάται ότι το βάθος διήθησης είναι επιφανειακό.

-Ενδοσκοπική αφαίρεση πρώιμου καρκίνου στομάχου, αδενωμάτων στομάχου, μεγάλων υπερπλαστικών πολυπόδων στομάχου, δυσπλαστικών αλλοιώσεων στομάχου (χαμηλόβαθμη ή υψηλόβαθμη δυσπλασία).

-Εκτομή μικρών υποβλεννογονίων όγκων οισοφάγου-στομάχου με ESD,  με υποβλεννογόνιο τούνελ (STER), ή με λαπαροσκοπική βοήθεια (LECS)

-Ενδοσκοπική αφαίρεση μεγάλων άμισχων πολυπόδων παχέος εντέρου (lateral spreading adenomas) και ορθού.

 

Ποια είναι τα οφέλη για τον ασθενή;

Ασθενείς με επιφανειακούς όγκους οισοφάγου, στομάχου, παχέος εντέρου αποφεύγουν μια δύσκολη χειρουργική επέμβαση (οισοφαγεκτομή, γαστρεκτομή, κολεκτομή αντιστοίχως). Ο χρόνος νοσηλείας είναι μικρότερος, οι λειτουργικές συνέπειες είναι αμελητέες, και το συνολικό κόστος περίθαλψης-νοσηλείας χαμηλότερο.


Είναι ριζική η επέμβαση;

Η ΕSD μας βοηθάει στο να αφαιρέσουμε την βλάβη σε ένα ενιαίο κομμάτι το οποίο θα μελετηθεί με μικροσκόπιο από τον παθολογοανατόμο (ιστολογική εξέταση).  Η λεπτομερής εξέταση του τμήματος το οποίο αφαιρέθηκε θα αποκαλύψει την πραγματική ταυτότητα της βλάβης και το αν χρειάζεται συμπληρωματική θεραπεία ή όχι. Πιο συγκεκριμένα, αν τα πλάγια και εν των βάθει όρια είναι υγιή, το βάθος υποβλεννογονίου διήθησης είναι επιφανειακό και δεν υπάρχει διήθηση αγγείων ή λεμφαγγείων τότε η επέμβαση θεωρείται ογκολογικώς επαρκής και ο κίνδυνος υποτροπής είναι πολύ μικρός.

Πρέπει να τονιστεί ότι είναι δύσκολο εκ των προτέρων να γνωρίζουμε αν ένας πολύποδας έχει βαθιά διήθηση ή όχι. Οι  προεγχειρητικές βιοψίες, η ενδοσκοπική απεικόνιση, η αξιολόγηση με  ενδοσκοπικό υπέρηχο, η αξονική και η μαγνητική τομογραφία είναι ενδεικτικές αλλά όχι δεσμευτικές για το τελικό αποτέλεσμα. Μόνο αφού αφαιρεθεί ολόκληρη η βλάβη με ESD θα ξέρουμε την ακριβή ιστολογία/φύση της βλάβης. Σε περίπτωση που εντοπιστούν συγκεκριμένα χαρακτηριστικά όπως αυτά καθορίζονται από τις Ιαπωνικές και Ευρωπαϊκές κατευθυντήριες οδηγίες  ο ασθενής θα πρέπει να υποβληθεί σε συμπληρωματική χειρουργική επέμβαση, σε ακτινοθεραπεία ή και χημειοθεραπεία με βάση την απόφαση ογκολογικού συμβουλίου. Συνεπώς η ESD μας προσφέρει την δυνατότητα ακριβούς σταδιοποίησης και είναι θεραπευτική όταν πληρούνται συγκεκριμένα κριτήρια.


Ποια είναι η  διαρκεια μίας ESD;

Η διάρκεια της επέμβασης κυμαίνεται από 1-4 ώρες και καθορίζεται από το μέγεθος της βλάβης, την τοποθεσία της βλάβης, την ανατομία της συγκεκριμένης περιοχής, την παρουσία ίνωσης ή έντονης αγγείωσης και από την ενδεχόμενη λήψη αντιπηκτικών (πχ Xarelto, Sintrom, Eliquis)/αντι-αιμοπεταλιακών φαρμάκων (πχ Salospir, Plavix).


Απαιτείται νοσηλεία για την επέμβαση;

Η ΕSD συνήθως πραγματοποιείται με γενική αναισθησία με εξαίρεση τις βλάβες ορθού όπου μπορεί να χορηγηθεί μέθη. Ο ασθενής συνήθως νοσηλεύεται για 24-48 ώρες. Επιλεγμένα περιστατικά ESD στομάχου ή ορθού μπορούν να πάρουν εξιτήριο την ίδια μέρα.


Ποιες είναι οι συχνότερες επιπλοκές;

-Η διεγχειρητική αιμορραγία η οποία αντιμετωπίζεται επιτόπου με καυτηριασμό ή clips (‘ενδοσκοπικά ράμματα’) , και η όψιμη αιμορραγία τις πρώτες 2 εβδομάδες η οποία αντιμετωπίζεται συνήθως ενδοσκοπικά ή συντηρητικά.

-Η διάτρηση, η οποία όταν αφορά τον στόμαχο ή το ορθό αντιμετωπίζεται συνήθως ενδοσκοπικά με clips. Σε περίπτωση διάτρησης του παχέος εντέρου ο ιατρός μπορεί να την αντιμετωπίσει είτε με clips είτε να χρειαστεί λαπαροσκόπηση και τοπική συρραφή.

-Επιπλοκές που σχετίζονται με την αναισθησία και τα καρδιολογικά προβλήματα του εκάστοτε ασθενούς.

 

Πως αισθάνεται ο ασθενής μετά την επέμβαση;

Την 1η μέρα της επέμβασης ο ασθενής νοιώθει έναν ήπιο μετεωρισμό ή ένα αίσθημα βάρους στην κοιλιακή χώρα. Μπορεί να κινητοποιηθεί άμεσα, να περπατήσει και να επιστρέψει σε ήπιες δραστηριότητες. Η σίτιση περιορίζεται σε σούπες/μαλακές τροφές για 7 μέρες και μετά είναι φυσιολογική. Σε ασθενείς με βλάβες πρωκτού μπορεί να υπάρξει ήπιος ερεθισμός για λίγες μέρες ο οποίος σταδιακά υποχωρεί.

MAVROGENIS e1602607487617 - Eνδοσκοπική υποβλεννογόνιος διατομή (ΕSD)

 

 

Εκτομή όγκου ορθού 8 εκ σε Ισπανίδα ασθενή διάρκειας 3 ωρών. Η επέμβαση πραγματοποιήθηκε από το Γιώργο Μαυρογένη στο Νοσοκομείο Poniente στην Αλμέρια της Ισπανίας τον Μάρτιο του 2018 και μεταδόθηκε σε ζωντανή αναμετάδοση σε συνέδριο επεμβατικής γαστρεντερολογίας της Ισπανίας.

chicago mavrogenis - Το Mediterraneo Hospital εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διεθνή διαγωνισμό επεμβατικής ενδοσκόπησης στο Σικάγο!

Το Mediterraneo Hospital εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διεθνή διαγωνισμό επεμβατικής ενδοσκόπησης στο Σικάγο!

By | ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ

Το γαστρεντερολογικό τμήμα του Mediterraneo Hospital εκπροσώπησε την Ελλάδα στον διεθνή διαγωνισμό επεμβατικής ενδοσκόπησης (World Cup of Endoscopy 2017) που πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του Αμερικανικού Συνεδρίου Γαστρεντερολογίας (Digestive Disease Week 2017) στο Σικάγο τον 9-12 Μαΐου. Πρόκειται για τον σημαντικότερο επιστημονικό γεγονός στο χώρο της γαστρεντερολογίας με πάνω από 16.000 συμμετάσχοντες από όλο τον κόσμο.

Για πρώτη φορά στον κόσμο παρουσιάστηκε περιστατικό απόφραξης εντέρου στο οποίο έγινε κολοστομία χωρίς να χρειαστεί χειρουργείο. Ο κ.Μαυρογένης Γεώργιος με τους συνεργάτες του (κυρίους Ι.Τσευγά και Δ.Ζαχαριάδη) προέβησαν σε ενδοσκοπική κολοπηξία και κολοστομία σε ασθενή με βεβαρυμένο ατομικό ιστορικό, που δεν ήταν εφικτό να υποβληθεί σε χειρουργική επέμβαση. Υπό ελαφρά καταστολή και με νοσηλεία 24 ωρών πραγματοποιήθηκε επιτυχώς η ενδοσκόπηση και αποφεύχθηκε μία χειρουργική επέμβαση υψηλού ρίσκου.

Η παρουσίαση δέχτηκε θετικά σχόλια από την κριτική επιτροπή του συνεδρίου και δημοσιεύτηκε στο τεύχος Ιουνίου του Αμερικανικού περιοδικού επεμβατικής ενδοσκόπησης VideoGIE.

Το πλήρες άρθρο μπορείτε να το δείτε εδώ.

Γαστροισοφαγική παλινδρόμηση : Από τις ‘’καούρες’’ στο χειρουργείο

By | ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΟΛΟΓΙΚΟ - ΕΝΔΟΣΚΟΠΙΚΟ, ΔΗΜΟΣΙΕΥΜΑΤΑ, ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ ΟΙΣΟΦΑΓΟΥ - ΣΤΟΜΑΧΟΥ

gastro reflux 300x204 - Γαστροισοφαγική παλινδρόμηση : Από τις ‘’καούρες’’ στο χειρουργείοΜιχάλης Ν. Βοργιάς M.D.,F.A.C.S, Διευθυντής Χειρουργικής Κλινικής Mediterraneo Hospital
Πηγή: http://www.iatronet.gr

Οι «καούρες» είναι ένα από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης. Πώς αντιμετωπίζεται η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και πότε καταλαβαίνουμε ότι θα πρέπει να οδηγηθούμε στο χειρουργείο;

Με τον όρο «καούρα» περιγράφουμε συνήθως ευρύ φάσμα συμπτωμάτων στο πεπτικό σύστημα και αρκετές φορές προσδιορίζουμε με αυτόν, λανθασμένα, τη δυσπεψία. Για να είμαστε όμως ακριβείς, σύμφωνα με τους ιατρικούς όρους, οι «καούρες» είναι ένα από τα συμπτώματα της γαστροοισοφαγικής παλινδρόμησης.

Τα οξέα του στομάχου παλινδρομούν από το στομάχι στον οισοφάγο. Για αυτό και η «καούρα» περιγράφεται σαν ένα οξύ αίσθημα καψίματος στην περιοχή μεταξύ των πλευρών ή ακριβώς κάτω από τον αυχένα. Πολλοί ενήλικες εμφανίζουν αυτό το δυσάρεστο συναίσθημα τουλάχιστον μία φορά τον μήνα. Άλλα συμπτώματα που μπορεί να συνδέονται με τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, είναι οι έμετοι, η δυσκολία στην κατάποση και ο χρόνιος βήχας ή ακόμη και το άσθμα.

Τι είναι η γαστροoισοφαγική παλινδρόμηση;
Η τροφή «ταξιδεύει» από το στόμα στο στομάχι μέσω ενός σωλήνα, το γνωστό μας οισοφάγο. Στο χαμηλότερο τμήμα του οισοφάγου υπάρχει ένας μικρός μυώδης δακτύλιος, ο οποίος ονομάζεται κατώτερος οισοφαγικός σφιγκτήρας (ΚΟΣ). Ο Κατώτερος Οισοφαγικός Σφιγκτήρας ενεργεί σαν μία μονόδρομη βαλβίδα, επιτρέποντας στην τροφή να περνά μέσα από το στομάχι. Κανονικά, ο ΚΟΣ κλείνει αμέσως μετά την κατάποση για να αποτρέψει την παλινδρόμηση των υγρών του στομάχου, τα οποία έχουν υψηλή περιεκτικότητα οξέων. Η Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση εμφανίζεται όταν ο ΚΟΣ δεν λειτουργεί σωστά επιτρέποντας στα οξέα να κυλήσουν προς τα πίσω και να κάψουν το κατώτερο τμήμα του οισοφάγου. Αυτό ερεθίζει τον οισοφάγο, προκαλώντας καούρες και ενδεχομένως βλάβη στον οισοφάγο.
Κάποιοι άνθρωποι γεννιούνται με αδύνατο σφιγκτήρα (ΚΟΣ). Σε άλλους, λιπαρές και πικάντικες τροφές, κάποια είδη φαρμάκων, εφαρμοστά ρούχα, κάπνισμα, κατανάλωση αλκοόλ, πολύ έντονη άσκηση ή απότομες αλλαγές στη στάση του σώματος (απότομο σκύψιμο ή ξάπλωμα) μπορεί να προκαλέσουν ατονία του Κατώτερου Οισοφαγικού Σφιγκτήρα, δημιουργώντας παλινδρόμηση των οξέων. Η διαφραγματοκήλη (κοινή ονομασία για την Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση) μπορεί να παρουσιάζεται σε πολλούς ασθενείς που υποφέρουν από Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση, αλλά είναι πιθανόν να μην προκαλεί το σύμπτωμα της καούρας.

Η χειρουργική επέμβαση είναι η μόνη λύση;
Αν πάσχετε από «καούρες», ο χειρουργός σας θα χρησιμοποιήσει ως ύστατη λύση τη Λαπαροσκοπική Αντι-Παλινδρομική Επέμβαση.
Το πρώτο βήμα στην προσπάθειά μας να καταπολεμήσουμε τις καούρες, είναι να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας. Η αλλαγή της διατροφής και η τακτική λήψη αντιόξινων φαρμάκων μπορεί να μειώσει τη συχνότητα και την ένταση των συμπτωμάτων. Η απώλεια βάρους, η μείωση του καπνίσματος και της κατανάλωσης του αλκοόλ και οι αλλαγές στον τρόπο διατροφής και ύπνου μπορούν, επίσης, να βοηθήσουν.
Σε δεύτερο στάδιο, εάν τα συμπτώματα δεν υποχωρούν, θα χρειαστεί να ακολουθήσουμε και φαρμακευτική αγωγή. Η λήψη αντιόξινων εξουδετερώνει τα οξέα του στομάχου και η συστηματική λήψη φαρμάκων μειώνει την ποσότητα των οξέων που παράγονται στο στομάχι.
Όταν έχουμε ακολουθήσει τα δύο προηγούμενα βήματα και δεν έχει λυθεί το πρόβλημα, τότε η μόνη λύση είναι η χειρουργική επέμβαση. Μέχρι πρόσφατα, η επέμβαση αυτή γινόταν με μεγάλη τομή στην κοιλιά και είχε σαν αποτέλεσμα αρκετό μετεγχειρητικό πόνο και περίοδο ανάρρωσης έξι ή και περισσοτέρων εβδομάδων.
Η τεχνική αυτή έχει αλλάξει και χρησιμοποιούνται πλέον λαπαροσκοπικές τεχνικές αποφεύγοντας έτσι μεγάλες τομές. Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη πλειοψηφία των ασθενών, οι οποίοι υποβάλλονται σε επέμβαση απαλλάσσονται τελείως ή έχουν πολύ σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της Γατροοισοφαγικής Παλινδρόμησης.

Επίσης έχουν, μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο, μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο και καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα. Συγκεκριμένα:
• Η Λαπαροσκοπική Αντι-Παλινδρομική χειρουργική (κοινώς αναφερόμενη ως Λαπαροσκοπική Θολοπλαστική κατά Nissen) περιλαμβάνει ενδυνάμωση της «βαλβίδος» μεταξύ του οισοφάγου και του στομάχου τυλίγοντας το ανώτερο τμήμα του στομάχου με το κατώτατο τμήμα του οισοφάγου.
• Κατά τη λαπαροσκοπική επέμβαση, οι χειρουργοί χρησιμοποιούν μικρές τομές (1/2 ή 1 εκ.) προκειμένου να εισάγουν στην κοιλιά τους σωλήνες, μέσω των οποίων θα γίνει η επέμβαση. Το λαπαροσκόπιο, το οποίο είναι συνδεδεμένο με μία μικροσκοπική βιντεοκάμερα, εισέρχεται μέσω της μικρής τομής, επιτρέποντας στον χειρουργό να έχει μία μεγεθυμένη εικόνα των εσωτερικών οργάνων του ασθενούς στην οθόνη μίας τηλεόρασης.
• Με τη διοχέτευση αερίου (διοξειδίου του άνθρακος) μέσα στην κοιλιά επιτυγχάνεται η διάτασή της και η όλη επέμβαση γίνεται εσωτερικά.
Ποιοι είναι οι κίνδυνοι της λαπαροσκοπικης αντι-παλινδρομικής χειρουργικής ;
Αν και η επέμβαση θεωρείται ασφαλής, επιπλοκές μπορεί να παρουσιαστούν όπως και σε κάθε επέμβαση. Αυτές είναι:
• Άσχημη αντίδραση στη γενική αναισθησία
• Αιμορραγία
• Τραυματισμός του οισοφάγου, της σπληνός ή του στομάχου
Επιπλοκές που μπορεί να προκύψουν μετά την επέμβαση:
• Μόλυνση του τραύματος, της κοιλιάς ή του αίματος.
• Επίσης, μπορεί να εμφανιστούν άλλες λιγότερο συνηθισμένες επιπλοκές.

Τι συμβαίνει αν η επέμβαση δεν μπορεί να γίνει με τη λαπαροσκοπική μέθοδο;
Σε ένα μικρό αριθμό ασθενών η λαπαροσκοπική μέθοδος δεν μπορεί να εφαρμοσθεί λόγω αδυναμίας να υπάρξει μία σωστή εικόνα ή να γίνουν οι χειρισμοί των οργάνων με αποτελεσματικό τρόπο. Αν ο χειρουργός θεωρήσει ότι είναι ασφαλέστερο να μετατραπεί η λαπαροσκοπική επέμβαση σε «ανοικτή», αυτό δεν είναι επιπλοκή. Έγκειται στην κρίση του. Παράγοντες, οι οποίοι μπορεί να αυξήσουν την πιθανότητα μετατροπής μίας λαπαροσκοπικής επέμβασης σε «ανοικτή» μπορεί να είναι παχυσαρκία, ιστορικό προηγούμενης επέμβασης στην κοιλιά, η οποία έχει προκαλέσει βαθειά βλάβη στον ιστό, ή προβλήματα αιμορραγίας κατά την διάρκεια του χειρουργείου.

Ποιες είναι οι παρενέργειες από την «ανοιχτή» επέμβαση;
Μακροχρόνιες παρενέργειες είναι γενικώς ασυνήθιστες.
• Ορισμένοι ασθενείς εμφανίζουν πρόσκαιρη δυσκολία στην κατάποση αμέσως μετά την επέμβαση. Αυτό συνήθως εξαλείφεται σε ένα με τρεις μήνες μετά το χειρουργείο. Κάποιες φορές, πιθανόν, να χρειάζεται να γίνει διάταση του οισοφάγου σε αυτούς τους ασθενείς με μία απλή διαδικασία (ενδοσκοπική διαστολή) ή πολύ σπάνια να χρειαστεί να ξαναχειρουργηθούν.
• Κάποιοι ασθενείς παραπονούνται για φούσκωμα στο στομάχι.
• Σπανίως δε ασθενείς αναφέρουν ότι δεν υπήρξε καμία βελτίωση των συμπτωμάτων τους.

Γενικές Οδηγίες μετά από λαπαροσκοπική επέμβαση γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης
• Μην σηκώνετε μεγάλα βάρη ή κάνετε εργώδη γυμναστική ή οικιακές δουλειές.
• Κάνετε μπάνιο 3-4 ημέρες μετά την επέμβαση και ακολουθήσετε τις οδηγίες του ιατρού που αφορούν την περιποίηση των τραυμάτων σας.
• Επιστροφή στην εργασία σας και οδήγηση συνήθως είναι εφικτά στο τέλος της εβδομάδος μετά την επέμβαση.
• Ήπιο μετεγχειρητικό οίδημα στην περιοχή του οισοφάγου μπορεί να σας παρουσιάσει κάποιο σφίξιμο και δυσκολία στην κατάποση. Αυτό είναι προσωρινό, υποχωρεί σταδιακά σε διάστημα 6 με 8 εβδομάδων.

Διατροφή:
• Σιτίζεστε αργά και προσέξατε πολύ στο τι τρώτε.
• Φαγητά που είναι εύκολα στην κατάποση και πέψη όπως κρέμες, ζελέ, γιαούρτι, μπανάνες, σούπες, κλπ.
• Τρώτε συχνά και μικρά γεύματα.
• Αποφύγετε αεριώδη ποτά.
• Μασάτε το φαγητό σας πολύ καλά και μην καταβροχθίζετε ή ρουφάτε (κατάποση αέρα).

Παρακολούθηση: Κατά την πρώτη εβδομάδα με ένα μήνα μετά την επέμβαση, θα επαναξετασθείτε από εμάς για εξέταση ή αφαίρεση ραμμάτων εφ’ όσον έχετε. Παράλληλα θα καθορισθεί και η δίαιτά σας πλέον, μετά την πλήρη ανάρρωση.

Επικοινωνήστε με τον γιατρό όταν παρουσιάσετε:
• Επίμονο πυρετό ή ρίγη.
• Αιμορραγία.
• Αυξημένο πόνο ή πρήξιμο στην κοιλιά.
• Επίμονη ναυτία ή εμέτους.
• Επίμονο βήχα ή δυσκολία στην αναπνοή.
• Δυσκολία στην κατάποση που δεν υποχωρεί μέσα σε λίγες εβδομάδες.

μετροπολιταν νοσοκομείο, metropolitan hospital, ασκληπιειο, ασκληπιειο βουλας, ιατρικο αθηνα, ιατρικο μαρουσι, ιατρικο φαληρο