Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει

ebus mediterraneo hospital - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει
filippos emmanouil mediterraneo hospital 300x300 - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει

Φίλιππος Εμμανουήλ, Πνευμονολόγος, Μονάδα Επεμβατικής Πνευμονολογίας Mediterraneo Hospital

Ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί μία σύγχρονη κοινωνική απειλή, καθώς είναι πρώτος σε θνητότητα, με περισσότερους από 1,7 εκατομμύρια θανάτους ετησίως. Για την Ελλάδα η επίπτωση της νόσου είναι από τις υψηλότερες παγκοσμίως, με 40,5 ασθενείς ανά 100 000 κατοίκους.

Η σύγχρονη επεμβατική πνευμονολογία έχει αξιοποιήσει στο έπακρο τις τεχνολογικές εξελίξεις προς όφελος των ασθενών με καρκίνο του πνεύμονα, προσφέροντας πέρα από τις καινοτόμες τεχνικές μία ολιστική θεώρηση του κλινικού προβλήματος, ξεκινώντας από την πρώτη αξονική τομογραφία θώρακος ως τη διαγνωστική ή θεραπευτική παρέμβαση.

Μία σημαντική κατάκτηση στο πεδίο της πρώιμης διάγνωσης του καρκίνου του πνεύμονα ήταν οι πρόσφατες μελέτες με την αξονική τομογραφία θώρακος χαμηλής ακτινοβολίας. Μελέτες με χιλιάδες συμμετέχοντες σε Ευρώπη και ΗΠΑ έδειξαν ότι η αξονική τομογραφία σε ετήσια βάση μπορεί να βοηθήσει στην πρώιμη ανίχνευση καρκίνου πνεύμονα σε ενεργούς ή πρώην καπνιστές που έχουν καπνίσει επί 30 ή περισσότερα έτη. Πρόσφατα, η μελέτη NELSON αξιοποίησε τη νέα τεχνολογία ογκομετρίας και μέτρησης χρόνου διπλασιασμού των πνευμονικών όζων για την πρώιμη ανίχνευση όζων. Αυτή η μέθοδος έχει πλέον ενταχθεί στην καθημερινή πρακτική της μονάδας επεμβατικής πνευμονολογίας, βοηθώντας μας να αποφασίσουμε για τη διαχείριση των πνευμονικών όζων  (Εικόνα 1).

1 Ογκομετρία πνευμονικού όζου στο δεξιό πνεύμονα e1606819457433 - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει

Εικόνα 1 : Ογκομετρία πνευμονικού όζου στο δεξιό πνεύμονα. Ο χρόνος διπλασιασμού από την προηγούμενη αξονική ήταν 489 ημέρες.

Εικόνα 2: Η δημιουργία του εικονικού μονοπατιού στους βρόγχους. Με κίτρινο η βλάβη στο δεξιό πνεύμονα

Στη συνέχεια, η λήψη των βιοψιών από την περιφέρεια του πνεύμονα επιτυγχάνεται με την ανίχνευση της βλάβης από πολύ λεπτά βρογχοσκόπια. Μέσω του βρογχοσκοπίου εισάγεται στους βρόγχους καθετήρας υπερήχων (radial mini-probe) υπό ακτινοσκοπική καθοδήγηση και λαμβάνονται τα δείγματα με λαβίδα και βελόνα. Ο συνδυασμός αυτών των εργαλείων μας δίνει τη δυνατότητα να προσεγγίσουμε με ακρίβεια βλάβες στην περιφέρεια του πνεύμονα.

3α Αξονική τομογραφία και η αντίστοιχη υπερηχολογική εικόνα 360 ° γύρω από τον καθετήρα radial EBUS - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει
3β Αξονική τομογραφία και η αντίστοιχη υπερηχολογική εικόνα 360 ° γύρω από τον καθετήρα radial EBUS e1606819711737 - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει

Εικόνα 3: Αξονική τομογραφία και η αντίστοιχη υπερηχολογική εικόνα 360 ° γύρω από τον καθετήρα radial EBUS. Απεικονίζεται η συμπαγής βλάβη με διακριτά όρια.

Η σταδιοποίηση, δηλαδή ο προσδιορισμός της διήθησης ή όχι των λεμφαδένων του μεσοθωρακίου, του χώρου που βρίσκονται η καρδιά και τα μεγάλα αγγεία στο θώρακα παίζει σημαντικό ρόλο στον αλγόριθμο αντιμετώπισης των πνευμονικών όζων. Η ανίχνευση και δειγματοληψία αυτών των λεμφαδένων πραγματοποιείται με ειδικό βρογχοσκόπιο υπερήχων (linear EBUS). Το βρογχοσκόπιο αυτό επιτρέπει να παρακεντούμε τους λεμφαδένες και βλάβες πίσω από τους βρόγχους με ακρίβεια χιλιοστού. Ταυτόχρονα, επιτρέπει την ανίχνευση και αποφυγή των αγγείων με το σύστημα Doppler που διαθέτει. Η βρογχοσκόπηση, πραγματοποιείται υπό νευροληπτο-αναισθησία («μέθη») ή γενική αναισθησία προς ανακούφιση του ασθενούς και διευκόλυνση του βρογχοσκόπου.

Συμπληρωματικά, η επί τόπου κυτταρολογική αξιολόγηση του υλικού που λαμβάνεται από τους λεμφαδένες και τις βλάβες -rapid on site evaluation (ROSE) επιτρέπει στον ενδοσκόπο να αποφασίσει αν το υλικό που έχει λάβει είναι αντιπροσωπευτικό και επαρκές για τη διάγνωση και τη σταδιοποίηση του ασθενούς (Εικόνα 4).

4α Υπερηχολογική απεικόνιση του διογκωμένου λεμφαδένα - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει
4β Υπερηχολογική απεικόνιση του διογκωμένου λεμφαδένα. Με πορτοκαλί απεικονίζεται το αγγείο με τη ροή του αίματος. - Βρογχοσκόπηση με υπέρηχο, ΕBUS: όταν η πρώιμη διάγνωση σώζει

Εικόνα 4: Υπερηχολογική απεικόνιση του διογκωμένου λεμφαδένα. Με πορτοκαλί απεικονίζεται το αγγείο με τη ροή του αίματος. Στην εικόνα δεξιά, η άμεση μικροσκοπική κυτταρολογική αξιολόγηση του υλικού

Τέλος, η σύνθετη αυτή διαγνωστική προσπέλαση ολοκληρώνεται με τη συμμετοχή του επεμβατικού πνευμονολόγου στο σύγχρονο ογκολογικό συμβούλιο, όπου λαμβάνονται οι θεραπευτικές αποφάσεις για τον ασθενή μαζί με τον επεμβατικό ακτινολόγο, ακτινοθεραπευτή, θωρακοχειρουργό και ογκολόγο. Οι σύγχρονες τεχνικές βιοψίας αποδίδουν επαρκές ιστολογικό υλικό για έλεγχο μεταλλάξεων και ανοσολογικού προφίλ του όγκου, όπως ο έλεγχος έκφρασης της πρωτεΐνης PDL-1. Λαμβάνοντας υπόψιν αυτά τα δεδομένα, ο ογκολόγος μπορεί να σχεδιάσει μία σύγχρονη, στοχεύμενη θεραπεία για τον έλεγχο της νόσου.  Η συνεχιζόμενη εκπαίδευση, καθώς και η ενσωμάτωση νέων μεθόδων και τεχνικών επεμβατικής πνευμονολογίας αποτελεί διαχρονική προτεραιότητα της μονάδας μας.

μετροπολιταν νοσοκομείο, metropolitan hospital, ασκληπιειο, ασκληπιειο βουλας, ιατρικο αθηνα, ιατρικο μαρουσι, ιατρικο φαληρο