Ωμέγα 3 και Εγκυμοσύνη

pregnancy1

Ευγενία Ηλιάδου, Διατροφολόγος – Κλινική Διαιτολόγος, Mediterraneo Hospital

Η πιο σημαντική περίοδος της ζωής κάθε γυναίκας είναι αδιαμφισβήτητα αυτή της εγκυμοσύνης. Κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης οι διατροφικές απαιτήσεις του γυναικείου σώματος διαφοροποιούνται πολύ, με σκοπό την επαρκή παροχή ενέργειας και θρεπτικών συστατικών στο αναπτυσσόμενο έμβρυο.

Τα ‘απαραίτητα λιπαρά οξέα’, αυτά δηλαδή που δεν μπορεί να συνθέσει από μόνος του ο οργανισμός, παίζουν ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο στην εγκυμοσύνη.  Τα απαραίτητα λιπαρά οξέα είναι τα γνωστά σε όλους μας ως ‘ωμέγα 3 λιπαρά οξέα (Ω3)’.

Αυτά αποτελούνται από το ALA (α- λινολεϊκό οξύ), το EPA (εικοσιπεντανοϊκό οξύ) και το DHA (δεκαεξαενοϊκό οξύ). Το DHA παίζει ιδιαίτερα σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μεταβατική περίοδο. Ας δούμε όμως πιο συγκεκριμένα πώς ξεκίνησε το ενδιαφέρον των επιστημόνων, σχετικά με τις ευεργετικές ιδιότητες των Ω3 λιπαρών, για την περίοδο της εγκυμοσύνης.

Στις αρχές της δεκαετίας του 1980 επιστήμονες παρατήρησαν, ότι τα νεογέννητα από τα νησιά Faroe στη Βόρεια Ευρώπη γεννιόντουσαν βαρύτερα συγκριτικά με αυτά στη Δανία. Επίσης, η διάρκεια της κύησης ήταν μεγαλύτερη στις γυναίκες των νησιών Faroe από τις γυναίκες στη Δανία. Από την ίδια μελέτη προέκυψε ότι μία αύξηση της λήψης των Ω3 λιπαρών οξέων κατά 20%, αύξησε κατά 6 ημέρες τη διάρκεια της κύησης. Μία σημαντική διαφορά μεταξύ των γυναικών στη Δανία και στα νησιά Faroe που παρατηρήθηκε, ήταν η διατροφή τους.

Στα νησιά Faroe ήταν σημαντικά υψηλότερη η κατανάλωση τροφών πλούσιων σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα συγκριτικά με τη δίαιτα στη Δανία. Οι επιστήμονες στη συνέχεια κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι η επαρκής κατανάλωση Ω3 λιπαρών οξέων συνδέεται σημαντικά με την έκβαση της κύησης, ως προς τους παράγοντες που περιγράφονται παραπάνω.

Η πιο πάνω μελέτη ήταν μόνο η αρχή σε μια σειρά επιστημονικών μελετών που θα ακολουθήσουν.

 Ωφέλιμα για τη μητέρα και το βρέφος

Η συμπληρωματική λήψη ωμέγα 3 λιπαρών οξέων, κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, παρέχει σημαντικά οφέλη στην ανάπτυξη του βρέφους αλλά και στην μητέρα όπως θα δούμε παρακάτω.

Πιο συγκεκριμένα, επιστημονικές μελέτες δείχνουν ότι η αυξημένη πρόσληψη DHA στην εγκυμοσύνη, παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του εγκεφάλου και της όρασης στο βρέφος. Επιπρόσθετα, μελέτες με συμπληρωματική χορήγηση Ω3 με DHA κατά την κύηση και το θηλασμό,  ανέφεραν σημαντική αύξηση και στην περίμετρο του κεφαλιού. Επίσης, οι γυναίκες που κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης είχαν αυξημένα επίπεδα DHA στο αίμα, παρατηρήθηκε ότι τα μωρά τους εκδήλωναν καλύτερη ποιότητα στον ύπνο.

Το τελευταίο μαζί και με άλλα στοιχεία υποδηλώνουν ότι ικανοποιητικές λήψεις DHA στην εγκυμοσύνη παίζουν σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη του νευρικού συστήματος του βρέφους. Στοιχεία δείχνουν ότι ακόμη και πριν τη σύλληψη, επαρκείς λήψεις  Ω3 συνδέονται με καλύτερη ανάπτυξη του εμβρύου και μικρότερο κίνδυνο εμφάνισης πρόωρου τοκετού.

Τα Ω3 όμως είναι σημαντικά ακόμη και για την ίδια τη μητέρα. Μελέτες δείχνουν να βοηθούν στην καλή σωματική, αλλά και ψυχική, υγεία της μητέρας. Η κατάθλιψη που δημιουργείται σε πολλές γυναίκες μετά τη γέννα, συνδυάζεται με χαμηλά επίπεδα Ω3 λιπαρών οξέων.

 Διαιτητικές Πηγές – Δοσολογία

Τα Ω3 λιπαρά οξέα δεν μπορούν να συντεθούν από τον οργανισμό και για το λόγο αυτό είναι απαραίτητη η λήψη τους μέσω της διατροφής. Βρίσκονται στα λιπαρά ψάρια (σαρδέλες, σολωμός, πέστροφα, φρέσκος μπακαλιάρος), τους ξηρούς καρπούς, τους σπόρους (σημαντική διαιτητική πηγή είναι ο λιναρόσπορος), αλλά και στα έλαιά τους.

Η τυπική δυτικού τύπου διατροφή είναι συχνά ελλιπής σε ωμέγα 3 λιπαρά οξέα και ιδίως σε DHA. Τα θαλασσινά έχουν σημαντική περιεκτικότητα σε Ω3 λιπαρά οξέα αλλά λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε υδράργυρο, καλό είναι να αποφεύγονται κατά τη διάρκεια της κύησης.

Η συνιστώμενη ημερήσια πρόσληψη Ω3 λιπαρών οξέων κατά τη διάρκεια της κύησης μπορεί να ληφθεί από τη διατροφή αλλά και μέσω διατροφικών συμπληρωμάτων. Για το λόγο αυτό, κυκλοφορούν στην αγορά πολυβιταμινούχα σκευάσματα που περιέχουν Ω3 λιπαρά στην σωστή δοσολογία για της ανάγκες της εγκυμοσύνης.