Τι είναι η Λαπαροσκοπική Χειρουργική;

Μιχάλης Βοργιάς, MD, FACS – Γεν. Χειρουργός, Mediterraneo Hospital,  27-06-2008

10_laparoskopiki2Η αλματώδης εξέλιξη της Ιατρικής τεχνολογίας τα τελευταία χρόνια επιτρέπει στους ειδικά εκπαιδευμένους χειρουργούς, τη δυνατότητα να εκτελούν χειρουργικές επεμβάσεις χωρίς να «ανοίγουν» τους ασθενείς. Η μέθοδος ονομάζεται Λαπαροσκοπική Χειρουργική.

Ο όρος Λαπαροσκόπηση σημαίνει την επισκόπηση των ενδοκοιλιακών οργάνων διά μέσου μίας μικρής τομής μήκους λίγων χιλιοστών, όπου εισάγεται το ειδικό οπτικό εργαλείο το λαπαροσκόπιο.

Ο Γερμανικής καταγωγής χειρουργός G. Kellling πραγματοποίησε το 1901 την πρώτη Λαπαροσκόπηση σε σκύλο. Αυτή ήταν η αρχή μίας καινούργιας διαγνωστικής τεχνικής που με την συνεχή παραγωγή καινούργιων εργαλείων και μηχανημάτων επέτρεψε κυρίως στους γυναικολόγους στην δεκαετία του ’60 να εφαρμόσουν διαγνωστικές λαπαροσκοπήσεις με μεγάλη ασφάλεια.

Σημαντικό ρόλο σε όλη αυτή την εξέλιξη έπαιξε ο Γερμανός Καθηγητής Γυναικολογίας Kurt Semm, ο οποίος έχει σχεδιάσει πολλά από τα λαπαροσκοπικά εργαλεία που χρησιμοποιούνται και σήμερα. Η διαγνωστική κατ’αρχάς εφαρμογή της λαπαροσκόπησης εξελίχθηκε αργότερα και σε επεμβατική – θεραπευτική τις επόμενες δεκαετίες με πρωτοπόρους και τους Γυναικολόγους.

Η πρώτη μεγάλη επανάσταση στην Λαπαροσκοπική Χειρουργική πραγματοποιήθηκε το 1986, όπου το Λαπαροσκόπιο συνδέθηκε με COMPUTERCHIP T.V. CAMERA όπου η μετάδοση της οπτικής χειρουργικής εικόνας (το εσωτερικό της κοιλιακής χώρας) γίνεται σε T.V. VIDEO MONITOR. Με αποτέλεσμα μία άριστη μία άριστη ποιοτικά «εικόνα» και συγχρόνως μεγέθυνση της εξεταζόμενης περιοχής μέχρι και 16 φορές. Αυτή η προβολή στο T.V. MONITOR δείχνει την «εικόνα» όχι μόνο στον χειρουργό αλλά και σε όλη την χειρουργική ομάδα.

Η δεύτερη επανάσταση πραγματοποιήθηκε το 1987 όπου ο Γυναικολόγος Χειρουργός PHILLIP MOURET στην Λυών της Γαλλίας εκτέλεσε την πρώτη Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή (αφαίρεση της χοληδόχου κύστεως) σε άνθρωπο.

Το γεγονός αυτό άνοιξε τους ορίζοντες στην Λαπαροσκοπική Χειρουργική. Σε μηδενικό χρόνο η Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή έγινε η πιο δημοφιλής Λαπαροσκοπική Επέμβαση. Μονο στον Καναδά το 1992 έγιναν περίπου 25.000 Λαπαροσκοπικές χολοκυστεκτομές.

Πως γίνεται η επέμβαση;
Αρχικά με μία μικρή τομή 1 εκ. κάτω από τον ομφαλό, ο χειρουργός εισάγει το πρώτο TROCAR 10 χιλιοστών και διαμέσου αυτού εισάγει το CO2, στην συνέχεια τοποθετείται το Λαπαροσκόπιο που είναι συνδεδεμένο με την VIDEO CAMERA και το T.V. MONITOR έτσι ακολουθεί ο έλεγχος των ενδοκοιλιακών οργάνων και η τοποθέτηση 3 επιπλέον TROCAR (5 χιλ.)που χρησιμοποιούνται για την τοποθέτηση των ειδικών λαπαροσκοπικών εργαλείων. Αποκολλάται ολόκληρη η χοληδόχος κύστης μαζί με τις «πέτρες» από την κοίτη του ήπατος και αφαιρούνται διά μέσου του ομφαλικού TROCAR. Η επέμβαση διαρκεί περίπου 40 λεπτά.

Τι πρέπει να ξέρει ο Χειρουργός;
Ο χειρουργός πρέπει να είναι γνώστης αυτής της καινούργιας τεχνολογίας όχι μόνο από χειρουργικής πλευράς αλλά και από την πλευρά των μηχανημάτων. Πρώτον, πρέπει να γνωρίζει καλά τα εργαλεία που χρησιμοποιεί, να είναι σε θέση να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει τυχών βλάβες αυτών. Δεν μπαίνει πλέον στο χειρουργείο ο χειρουργός με μόνο το νυστέρι στο χέρι.
Δεύτερον, να είναι γνώστης της Λαπαροσκοπικής τεχνικής και αυτό έχει σχέση με την εκπαίδευση του σε αυτή την VIDEO-ΧΕΙΡΟΥΡΓΙΚΗ.

Τι πρέπει να ξέρει ο Ασθενής;
Οι πιθανοί κίνδυνοι και επιπλοκές πρέπει να εξηγούνται από το χειρουργό στον ασθενή πριν υποβληθεί σε οποιαδήποτε χειρουργική επέμβαση. Οσον αφορά την Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή, πρέπει να γνωρίζει το γεγονός ότι η εγχείρηση μπορεί να μην είναι εφικτή Λαπαροσκοπικά (περίπου 2%) λόγο π.χ. κάποιος τεχνικός λόγος (πολύ στερεές συμφύσεις ή οξύτατη φλεγμονή) και ο χειρουργός να μετατρέπει την επέμβαση στην κλασσική «ανοικτή» μέθοδο.

Ποια είναι τα πλεονεκτήματα:

  • Για τον Χειρουργό
    Με την μεγέθυνση (μέχρι και 16 φορές) που παρέχει η Λαπαροσκοπική τεχνική ο χειρουργός έχει τη δυνατότητα να δει με μεγάλη λεπτομέρεια ανατομικά στοιχεία που με την ανοικτή μέθοδο δεν θα ήταν εύκολο. Επίσης με την αρχική τομή του 1 εκ. (όπου εισάγεται το λαπαροσκόπιο) έχει την δυνατότητα να ελέγξει όχι μονο την πάσχουσα περιοχή ή όργανο αλλά όλη την ενδοκοιλιακή χώρα, π.χ. σε γυναίκα που θα υποβληθεί σε Λαπαροσκοπική Χολοκυστεκτομή μπορεί ο χειρουργός να ελέγξει την μήτρα, τις ωοθήκες κλπ.
    Επίσης σημαντικό είναι η δυνατότητα καταγραφής σε DVD ολόκληρης της χειρουργικής επέμβασης για μελλοντική χρήση και για εκπαίδευση νεότερων χειρουργών.
  • Για τον Ασθενή
    Τα πλεονεκτήματα είναι πολλαπλά. Η έλλειψη της χειρουγικής «τομής» μειώνει σημαντικά το εγχειρητικό STRESS. Η μέθοδος μπόρεσε να επικρατήσει τόσο γρήγορα και να αντικαταστήσει τις ανοικτές μεθόδους πρώτα απ’όλα γιατί σχεδόν εκμηδένισε τον πόνο.
    Κατά πρώτον, ελάχιστος μετεγχειρητικός πόνος συνεπάγεται αφ’ ενός μεν την καλύτερη αναπνευστική λειτουργία (αναπνοή) αφ’ ετέρου δε την ταχύτατη δυνατότητα κίνησης του ασθενή την ίδια μέρα μετά την επέμβαση, με αποτέλεσμα την μείωση των πιθανών μετεγχειρητικών επιπλοκών λ.χ. ατελεκτασίες, πνευμονίες και θρομβοφλεβίτιδες. Κατά δεύτερο λόγο, οι επιπλοκές που έχουν σχέση με την «τομή» όπως λοίμωξη, διάσπαση ή μετεγχειρητική κήλη είναι σπάνιες.
    Τέλος, το αισθητικό αποτέλεσμα είναι άριστο ο δε χρόνος νοσηλείας είναι λιγότερο από 24 ώρες.

Ποιες άλλες επεμβάσεις γίνονται Λαπαροσκοπικά;
H Λαπαροσκοπική τεχνική από παλαιά επέτρεψε στους Γυναικολόγους να εκτελούν πολλές γυναικολογικές επεμβάσεις με ασφάλεια Λαπαροσκοπικά (αφαίρεση κύστης ωοθήκης, πλαστική σαλπίγγων, ενδομητρίωση, εξωμήτριο κύηση, λύση συμφύσεων, υστερεκτομή κλπ)
Το φάσμα των επεμβάσεων της γενικής χειρουργικής που εκτελούνται σήμερα λαπαροσκοπικά επεκτείνεται.
Μερικά παραδείγματα είναι: Πλαστική βουβωνοκήλης, μηροκήλης και κοιλιοκήλη, κιρσοκήλη, αφαίρεση σκωληκοειδούς απόφυσης, σπληνεκτομή, διαφραγματοκήλη κλπ.