Πρωκτικός Κνησμός

Μιχάλης Ν. Βοργιάς  M.D.,F.A.C.S, Mediterraneo Hospital, www.vorias.gr
Τα προβλήματα του πρωκτού είναι κοινά.  Σχεδόν όλοι θα αντιμετωπίσουν πρωκτικό κνησμό, πόνο ή αιμορραγία κάποια στιγμή κατά τη διάρκεια της ζωή τους. Τα προβλήματα αυτά συχνά είναι μικρά και μπορεί να εξαφανιστούν από μόνα τους ή με απλή θεραπεία.
Πρωκτικός κνησμός «φαγούρα» (pruritus) δεν είναι συνήθως ένα σημάδι σοβαρής ασθένειας.  Αρχικά, το δέρμα του πρωκτού εμφανίζεται ερυθρό, συνέπεια της φαγούρας και το ξύσιμο μετατρέπει το δέρμα σε λευκό και παχυμένο. Κοινές αιτίες πρωκτικού κνησμού είναι:
• Ελλειπής  καθαρισμός μετά την κένώση
• Φάρμακα  ή  ειδικά φάρμακα που προκαλούν διάρροια ή δυσκοιλιότητα, όπως τα αντιβιοτικά
• Καθαρισμός του πρωκτού με πολύ ζεστό νερό και ισχυρά σαπούνια.  Αυτή η περιοχή είναι συνήθως λιπαρή, αυτό προστατεύει έναντι του ερεθισμού των κινήσεων του εντέρου. Επανειλημμένος καθαρισμός και πλύσιμο θα καταργήσει αυτά τα έλαια και μπορεί να οδηγήσει σε έναν φαύλο κύκλο φαγούρας και ξύσιμο που μπορεί να είναι δύσκολο να σταματήσετε.
• Η χρήση αρωματιζόμενου  χαρτίου τουαλέτας, αρωματικό σαπούνι ή αλοιφές (όπως αυτά που περιέχουν βενζοκαίνη)
• Μια  κατάσταση γενικευμένης ξηροδερμίας που επηρεάζει ολόκληρο το σώμα. Αυτή η κατάσταση είναι πιο κοινή στους ενηλίκους μεγαλύτερης ηλικίας.
• Αιμορροΐδες.  Οι αιμορροΐδες είναι φλέβες στο κάτω άκρο του το ορθό ή έξω από τον πρωκτό
• Προσβολή του πρωκτό ή ορθό από ιούς (όπως τα κονδυλώματα), βακτηρίδια, μύκητες  και παράσιτα (όπως ψώρα & οξύουρουςι)
• Ορισμένα τρόφιμα, όπως καφές, τσάι, κόλα, αλκοολούχα ποτά, σοκολάτα, ντομάτες, πικάντικα τρόφιμα και μεγάλες ποσότητες βιταμίνης C
Πρωκτικό πόνος μπορεί να προκληθεί από διάρροια, δυσκοιλιότητα, πρωκτικό κνησμό και ξύσιμο.  Αυτός ο πόνος, που προκαλείται από αυτές τις αιτίες συνήθως απομακρύνεται όταν θεραπευθεί η αιτία.  Άλλες κοινές αιτίες του πρωκτικού πόνου περιλαμβάνουν:
• Αιμορροΐδοπάθεια (αιμορροΐδική κρίση ή θρόμβωση αιμορροΐδας)
• Διoρθρωτικά προβλήματα, όπως η ραγάδα δακτυλίου,  το περιεδρικό συρίγγιο ή πρόπτωση πρωκτού
• Μόλυνση, από σεξουαλικά μεταδιδόμενα νοσήματα, προστατίτιδα,περιεδρικό απόστημα
• Τραυματισμό από ξένο σώμα ή πρωκτική συνουσία
• Παθήσεις, όπως η κίρρωση του ήπατος, διαβήτη, λέμφωμα, νόσος του Crohn και ελκώδη κολίτιδα
• Καρκίνος του ορθού, προστάτου ή δέρματος
• Προηγούμενη θεραπεία, όπως  χειρουργική επέμβαση ή ακτινοβολίες στην περιοχή
• Μυικοί σπασμοί  (proctalgia fugax)
Πρωκτική αιμορραγία 
Πολλοί άνθρωποι έχουν πρωκτική αιμορραγία. Ερεθισμός του ορθού από διάρροια ή δυσκοιλιότητα, μία αιμορροΐδα ή μια ραγάδα μπορεί να προκαλέσει μια μικρή ποσότητα φωτεινό κόκκινο αίμα στην επιφάνεια της λεκάνής ή στο χαρτί τουαλέτας.  Αυτός ο τύπος αιμορραγίας μπορεί να προκαλέσει πόνο κατά τη διάρκεια της κένωσεις.  Δεν είναι σοβαρή αν υπάρχει μόνο μια μικρή ποσότητα αίματος και η αιμορραγία σταματάει σε λίγα δευτερόλεπτα.
Αιμορραγία μπορεί να παρουσιαστεί οπουδήποτε στην πεπτική οδό. Το αίμα είναι εύπεπτο καθώς μετακινείται μέσω του πεπτικού σωλήνα, έτσι το αίμα από μία αιμορραγία από το στομάχι έχει σκούρο μαύρο χρώμα που μιάζει σαν πίσσα.  Αίμα που έχει μετακινηθεί γρήγορα μέσω του πεπτικού σωλήνα ή που αρχίζει κοντά το ορθό εμφανίζεται κόκκινο ή σκούρο κόκκινο.
Θεραπεία στο σπίτι πριν τον Χειρουργό
….του πρωκτικού κνησμού
Δοκιμάστε αυτά τα μέτρα για καταπολέμηση του πρωκτικό κνησμό:
• Καλή υγιεινή. Καθαρίστε την περιοχή απαλά με το νερό και βαμπάκι ή καλύτερα με μωρομάντηλα.  Χρησιμοποιείται αλοιφή με Βιταμίνη A + D, ηρεμεί το δέρμα και το προστατεύει από περαιτέρω ερεθισμός
• Αποφύγετε Αρωματικά και χρωματιστό χαρτί τουαλέτας
• Αγοράστε χαρτί υγείας λευκό, άοσμο
• Μην χρησιμοποιείτε αρωματικά σαπούνια, τα οποία να ερεθίζουμε δέρμα
• Αλοιφές που περιέχουν 1% υδροκορτιζόνη μόνο γιά 7-10 ημέρες
• Μην χρησιμοποιείτε κρέμες ή αλοιφές, που περιέχουν αντιισταμινικά
• Υπερβολική εφίδρωση. Για πρωκτικό κνησμό που προκαλούνται από υπερβολική εφίδρωσης, αποφεύγεται στενά εσώρουχα και όχι συνθετικά.  Μπορεί να χρησιμοποιήσετε σκόνη ταλκ για να απορροφήσουν υγρασία, πριν από την εφαρμογή του ταλκ, στεγνώστε την περιοχή καλά.
….Για τον έλεγχο του κνησμού
• Να σπάσει ο φαύλος κύκλος κνησμού-ξυσίματος
• Το βράδυ ένα αντιισταμινικό αμβλύνει τις νυκτερινές φαγούρες
• Ζεστό μπάνιο καθιστικό 3 φορές κάθε μέρα και μετά από κάθε κένωση.
• Μετά το μπάνιο, καλό στέγνωμα του πρωκτό
• Αποφύγετε τροφές που μπορεί να αυξήσει τον κνησμό, όπως καφές, τσάι, κόλα, αλκοολούχα ποτά, σοκολάτα, ντομάτες, πικάντικα τρόφιμα και υπερβολικά ποσά βιταμίνης C, επί τουλάχιστον 2 εβδομάδες. Να προσθέσετε βαθμιαία αυτές της τροφές πίσω στη δίαιτά σας, ένα στοιχείο κάθε φορά, για να προσδιορίσετε πιο προκαλεί την φαγούρα.
• Κοπή νυχιών αν έχετει νυχτερινή τάση για ξύσιμο και να φοράτε βαμβακερά γάντια τη νύχτα για να σταματήσει το ασυνείδητο ξύσιμο που μπορεί να προκύψει, ενώ κοιμάστε.
• Ελεγχος του Stress.  Όντας κάτω από άγχος και αίσθηση αγωνία ή ανησυχία μπορεί να προκαλέσει κάποια άτομα να βιώσουν τη φαγούρα του δέρματος.
…. Για τον πόνο & την παρουσία αίματος
Όταν έχετε αιμορραγία, μην λαμβάνεται Ασπιρίνη, αντιπηκτικά ή άλλα μην-στεροειδη αντιφλεγμονώδη, όπως voltarene, mesulid γιατί μπορεί να προκαλέσουν αιμορραγία του πεπτικού.
Τα φάρμακα αυτά αυξάνουν κάθε μορφή αιμορραγίας.  Με συμπτώματα πόνου ή αιμορραγία πάντα είναι σκόπιμο μια απλή εξέταση από τον οικογενειακό σας ιατρό, ειδικά όταν:
• Oπόνος αυξάνει ή δεν βελτιώνεται
• Το αίμα αυξάνεται στα κόπρανα
• Παρουσιασθεί οίδημα ή ένα εξόγκωμα γύρω από τον πρωκτό
• Συνυπάρχει πυρετός
• Τα συμπτώματα αυξάνονται σε ένταση και συχνότητα