Θέματα Χειρουργικής Ογκολογίας – Πρόληψη στον Καρκίνο Παχέος Εντέρου

Γιώργος Μητρόπαπας – Γεν. Χειρουργός, Mediterraneo Hospital 16/07/2008

Διαλογή Πληθυσμού (Screening tests)

Colon_CancerΤι είναι;

Είναι ο καρκίνος, που αναπτύσσεται στο παχύ έντερο και το ορθό. Αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο στον άνθρωπο, κάτι το οποίο δε θα έπρεπε να συμβαίνει αν αναλογιστεί κανείς, πως εάν κάθε άτομο άνω των 50 ετών υποβαλόταν στον απαιτούμενο προληπτικό έλεγχο, θα μπορούσαν να αποφευχθούν περισσότεροι από το ένα τρίτο αυτών των θανάτων.

Στατιστικά στοιχεία

Αποτελεί τη δεύτερη αιτία θανάτου από καρκίνο, μετά από αυτόν του πνεύμονα
Το 93% των περιστατικών αφορά σε άτομα άνω των 50 ετών
Προσβάλλονται αδιακρίτως γυναίκες και άνδρες
Ο κίνδυνος εμφάνισης αυξάνεται με την ηλικία

Πώς η διαλογή του πληθυσμού σώζει ζωές;

Σχεδόν πάντα ο ορθοκολικός καρκίνος αποτελεί εξελικτικό στάδιο προκαρκινικών πολυπόδων του ορθού και του παχέος εντέρου. Ο προληπτικός έλεγχος εντοπίζει αυτούς τους πολύποδες, συμβάλλοντας έτσι στην έγκαιρη απομάκρυνσή τους πριν εξαλλαχθούν σε καρκίνο, ανιχνεύει δε τον καρκίνο, όταν εφαρμόζεται συστηματικά, σε πιο πρώιμα στάδια, καθιστώντας τη θεραπεία του πιο αποτελεσματική.

Σε ποια ηλικία αρχίζει ο προληπτικός έλεγχος;

Η ηλικία των 50 σηματοδοτεί την έναρξη του προληπτικού ελέγχου, ο οποίος συνιστάται να επαναλαμβάνεται περιοδικά. Επιβάλλεται η έναρξή του σε νεαρότερες ηλικίες ή πιο πυκνά μεσοδιαστήματα όταν:
Ο εξεταζόμενος ή στενός συγγενής αναφέρει ιστορικό πολυπόδων ή καρκίνου
Ο εξεταζόμενος πάσχει από φλεγμονώδη νόσο του εντέρου

Προκαλεί συμπτώματα;

Δυστυχώς τόσο οι πολύποδες, όσο και ο καρκίνος μπορεί στα πρώιμα στάδιά τους να μην προκαλούν συμπτώματα. Συνήθως όμως προκαλούν:
Παρουσία αίματος στα κόπρανα
Μεταβολή των εντερικών συνηθειών, του τύπου της δυσκοιλιότητας ή της ελάττωσης της διαμέτρου των κοπράνων
Ανεξήγητη απώλεια βάρους
Ανορεξία, ζάλη, αναιμία
Ανεξήγητο κοιλιακό άλγος
Φυσικά πρόκειται για μη ειδικά συμπτώματα, που προκαλούνται από πλήθος άλλων παθήσεων και που χρήζουν ερμηνείας και διερεύνησης από γιατρό.

Εξετάσεις διαλογής πληθυσμού (Screening tests)
Εφαρμόζονται μία-μία ή σε συνδυασμό κατά περίπτωση
Εξέταση ανίχνευσης αίματος στα κόπρανα. Χρειάζεται δείγμα κοπράνων από τρεις διαδοχικές κενώσεις.
Δακτυλική εξέταση. Ελέγχονται δακτυλικώς τα τελευταία 10εκ. του παχέος εντέρου.
Σιγμοειδοσκόπηση. Επιτρέπει τον “οπτικό” έλεγχο του βλεννογόνου μέχρι το αριστερό τμήμα του παχέος εντέρου.
Ολική κολοσκόπηση. Ελέγχεται στο σύνολό του το παχύ έντερο, ενώ υπάρχει και η δυνατότητα εξαίρεσης βλαβών προς βιοψία.
Βαριούχος υποκλυσμός. Εισάγεται αρχικά ένα ένεμα βαρίου διά του πρωκτού, ακολουθεί ένα δεύτερο αέρα και λαμβάνονται ακτινογραφίες, στις οποίες απεικονίζεται με σαφήνεια ολόκληρη η επιφάνεια του αυλού του παχέος εντέρου.
Αξιολόγηση των εξετάσεων